یادداشت

جهادی‌گری یا تكنوكراتیسم مسئله این بوده و هست

نویسنده: جعفر حسن‌خانی/ سردبیر
بر آن بودم تا یادداشتی در تشریح دوگانگی موجود در مدیریت كشور به رشته‌ی تحریر درآورم تا اندك روشنایی باشد برای فهم بهتر میدان منازعه‌ی ساحت سیاست كشور...
بر آن بودم تا یادداشتی در تشریح دوگانگی موجود در مدیریت كشور به رشته‌ی تحریر درآورم تا اندك روشنایی باشد برای فهم بهتر میدان منازعه‌ی ساحت سیاست كشور. فهم بهتر فضای سیاسی كشور می‌تواند به كنش مطلوب‌تر در انتخابات پیش رو بینجامد. انتخاباتی كه صحنه‌ی صف‌آرایی دو بینش مدیریتی بر كشور است. دو بینشی كه از ابتدای انقلاب تاكنون رخ‌به‌رخ هم، مدعای اداره‌ی بهتر امور كشور را داشته‌اند اما آن‌كه توانست در سال‌های متمادی بیشترین سهم را در اداره‌ی كشور داشته باشد، همان بینشی بوده كه شهید مظلوم آیت‌الله دكتر بهشتی در نامه‌ای در اسفند 59، و در حالی که آماج تمام حملات و تهمت‌ها و تخریب‌های کمرشکن ضدانقلاب قرار گرفته بوده، شكواییه‌ای علیه این جریان به صورت خصوصی به امام راحل عظیم‌الشأن می‌نویسد. فتوکپی پاک‌نویس این نامه، سال‌ها بعد و بین دست‌نوشته‌های شهید بهشتی یافت شد. نامه به قدری گویا و شیواست كه باز نشر آن كافی است تا فهم بهتری از فضای سیاسی كشور در سال 96 داشته باشیم. مدیریت جهادی و مدیریت تكنوكراتیك، صورت‌بندی جدیدی از همان دو بینشی است كه شهید بهشتی در نامه به تشریح آن پرداخته است. آنچه در ادامه می‌خوانید، متن نامه‌ی كسی است که اجرای اسلام در همه‌ی شئون مدیریت جامعه را خواستار بود و در این راه قبای سرخ شهادت بر تن كرد.
جعفر حسن‌خانی( سردبیر)

بسم الله الرّحمن الرّحیم
تهران جمعه 59/12/22
استاد و رهبر بزرگوار
السلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته
سنگینی وظیفه، فرزندتان را بر آن داشت که این نامه را به حضورتان بنویسد و حقایق را به عرضتان برساند.
دوگانگی موجود میان مدیران کشور بیش از آن‌که جنبه‌ی شخصی داشته باشد، به اختلاف دو بینش مربوط می  شود. یک بینش، معتقد و ملتزم به فقاهت و اجتهاد، اجتهادی که در عین زنده بودن و پویا بودن باید سخت ملتزم به وحی و تعهد در برابر کتاب و سنت باشد، بینش دیگر در پی اندیشه  ها و برداشت  های بینابین، که نه به‌کلی از وحی بریده است و نه آن  چنان که باید و شاید در برابر آن متعهد و پای  بند، و گفته  ها و نوشته  ها و کرده  ها بر این موضوع بینابین گواه.
بینش اول در برابر بیگانگان و هجوم تبلیغاتی و سیاسی و اقتصادی به نظام، سخت  به توکل بر خدا و اعتماد به نفس و تکیه بر توان اسلامی و پرهیز از گرفتار شدن در دام داوری  ها یا دل  سوزی  های بیگانگان معتقد و ملتزم. بینش دیگر، هرچند دلش همین را می  خواهد و زبانش همین را می  گوید و قلمش همین را می  نویسد، اما چون همه‌ی مختصات لازم برای پیمودن این راه دشوار را ندارد، در عمل لرزان و لغزان.
بینش اول به نظام و شیوه  ای برای زندگی امت ما معتقد است که در عین گشودن راه به‌سوی همه نوع پیشرفت و ترقی، مانع حل شدن مسلمان  ها در دستاوردهای شرق یا غرب باشد و آنان را بر فرهنگ و نظام و ارزش اصیل و مستقل اسلام استوار دارد. بینش دیگر با حفظ نام اسلام و بخشی از ارزش  های آن، جامعه را به راهی می  کشاند که خود به خود درها را به‌روی ارزش  های بیگانه از اسلام و بلکه ضداسلام می  گشاید.
بینش اول روی شرایطی در گزینش مسئولان تکیه می  کند که جامعه را به‌سوی امامت متقین و گسترش این امامت  بر همه‌ی سطوح راه می  برد. بینش دیگر بیشتر روی شرایطی تکیه می  کند که خود‌به‌خود راه را برای نفوذ بی‌مبالات  ها یا کم‌مبالات  ها در همه‌ی سطوح مدیریت امت اسلامی و حاکم شدن آن  ها بر سرنوشت انقلاب هموار می  سازد.
شاید برای شما شنیدن این خبر، تلخ و دشوار باشد که بسیاری از کسانی که در طول سال  های اخیر در راه حاکم شدن اسلام اصیل بر جامعه‌ی ما کوشیده و رنج  ها برده  اند و در طول این سال  ها به‌مقتضای طبیعت و ماهیت نظام اداری رژیم شاهی، در همه‌ی سازمان  های لشکری و کشوری همواره در اقلیت   بوده و زیر فشار اکثریت غرب‌گرا یا شرق‌گرای حاکم بر این سازمان  ها به‌سر برده  اند، هم‌اکنون در جمهوری اسلامی هم که امام در رأس آن است و تنی چند از فرزندان امام نیز بخشی از مسئولیت  ها را به‌عهده دارند و مردم عزیز ما نیز در صحنه  ها حضور دارند، دوباره تحت فشار همان اکثریت قرار گرفته  اند. این اقلیت مؤمن که اگر حمایتش کنند می  رود که اکثریت  شود، امروز ذلت و خذلان مؤمنان را در جمهوری اسلامی با پوست و گوشت و استخوان لمس می  کنند که با چماق ارتجاع می  کوبندشان و با کارشکنی  های رنگارنگ، سد راه حرکت اسلامی و اصلاحی آن  ها می  شوند؛ با استظهار به ستون پنجم دشمن که در همه‌ی این سازمان  ها جا خوش کرده  اند و با اطمینان به حمایت گروهی از مسئولان امروز و دیروز.
اگر این دو بینش در اداره‌ی امور جمهوری اسلامی ادامه یابد، نه کارهای جاری مردم سروسامان پیدا می‌کند، نه مشکلات موجود دینی، فرهنگی، اخلاقیات اجتماعی و اقتصادی این مردم رنج‌دیده و محروم و ایثارگر با سرعت و قاطعیت کافی حل می‌شود و نه می‌توان برای آینده طرح‌های اصیل اسلامی ریخت و به مرحله‌ی عمل درآورد... نظر ما این است که رشد کمی و کیفی دارندگان بینش اول (اسلام فقاهتی و خط اصیل امام) به‌لطف الهی امروز به آن درجه رسیده است که نهادهای لشکری و کشوری به‌وسیله‌ی صاحبان این نوع بینش اداره شود و اداره‌ی جمهوری اسلامی بر پایه‌ی یک بینش استوار گردد.
برادران گفتند که نوارهای مربوط به سخنان رئیس جمهور در اصفهان را خدمتتان داده‌اند که دانش‌آموزان و کارمندان را به مقاومت در برابر اقدامات دولت که با نظرات شخصی رئیس جمهور منطبق نیست تشویق می‌کند. نوارهای مربوط به ارتباط مستقیم برخی از کارگردانان اعتصاب اخیر شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه با دفتر رئیس جمهور و آقای زنجانی، دستیار رئیس جمهور نیز در اختیار مسئولان قضایی است.

اگر این دو بینش در اداره‌ی امور جمهوری اسلامی ادامه یابد، نه کارهای جاری مردم سروسامان پیدا می‌کند، نه مشکلات موجود دینی فرهنگی، اخلاقیات اجتماعی و اقتصادی این مردم رنج‌دیده و محروم و ایثارگر با سرعت و قاطعیت کافی حل می‌شود و نه می‌توان برای آینده طرح‌های اصیل اسلامی ریخت و به مرحله‌ی عمل درآورد

با کمال تأسف، نواقص موجود در این انجمن‌های اسلامی و برخی از اعضای آن‌ها و نفوذ عناصر ناخالص در این انجمن‌ها و نهادها را وسیله‌ای برای سرکوبی کل نهادها و خارج کردن آن‌ها از صحنه قرار داده‌اند تا همین چند قدم کوتاه نیز که در راه حاکمیت اسلام بر سازمان‌های لشکری و کشوری جلو رفته‌ایم، خنثی شود.
امروز در بیشتر دستگاه‌های نظامی و انتظامی و مؤسسات و سازمان‌های دیگر، جریان‌هایی می‌گذرد که عناصر متدیّن و دلسوخته را بسیار افسرده کرده و می‌کند. این‌ها احساس می‌کنند به‌جرم این‌که در راه حاکم شدن اسلام تلاش کرده و با مخالفان حاکمیت اسلام بر ارتش و شهربانی و ژاندارمری و نهادهای دیگر دولتی درگیری و ستیز داشته‌اند، امروز در جمهوری اسلامی با حمایت رئیس جمهور و همفکران ایشان در جبهه‌ی ملی و نهضت آزادی و با همدستی خلقی‌ها همه‌جا سرکوب می‌شوند و می‌روند که به سرنوشت مؤمنان در جنگ اصحاب اخدود دچار گردند وَمانَقَمُوا مِنهُم اِلّا اَن یُومِنُوا بِاللّهِ العَزیزِ الحَمیدِ.
امام عزیز،
به خدا سوگند تحمل این وضع برای این فرزندتان بس دشوار است که چهره‌ی افسرده‌ی   این  ها را ببینم و ندای یاللمسلمین آن  ها را بشنوم و تنها پاسخ این باشد که صبر کنید. من هم صبر می  کنم و فی العین قذی و فی الحلق شجی.
این روزها مکرّر با خود می‌اندیشم که ای‌کاش زیر بار این مسئولیت سنگین که با تأکید بر عهده‌ام نهادید نبودم، تا می‌توانستم به‌کمک آن‌ها لااقل فریادی برآورم، زیرا فریاد از یک طلبه زیبنده است اما از یک مسئول، انتظار اقدام می‌رود، نه فریاد و اگر اقدام کنم با این شائبه‌ی جگرسوز روبه‌رو می‌شوم که دفاع از مظلومان نیست، جنگ قدرت است میان سران، از روی هواها.

با استفاده از حمایت‌های مکرّر شما اینک همه‌ی نهادها کوبیده می‌شوند، مجلس، دولت، دستگاه قضایی و نهادهای انقلاب و هرچند در کوبیدن این‌ها موفق نشده‌اند، ولی نه خطرشان را می‌توان نادیده گرفت، نه ضررشان، که همه را از خدمت گسترده‌تر به مردم محروم و ایثارگرمان بازمی‌دارند.
آقای رئیس جمهور در کارنامه‌شان که پریروز به‌صورت سرمقاله در روزنامه‌شان منتشر شده و رسماً دستگاه قضایی را به ایجاد یک بلوای جدید در جامعه تهدید می‌کند که اگر دستگاه قضایی بخواهد ایشان را با کسانی که در حوادث روز چهاردهم اسفند دانشگاه تهران زخمی و مصدوم شده و در دادسرای تهران از ایشان شکایت کرده‌اند از نظر رسیدگی قضایی در دو کف مساوی بگذارد، از ریاست جمهوری کناره‌گیری خواهد کرد، آیا ایشان خواهان آن نوع دستگاه قضایی هستند که اگر کسی از رئیس جمهور شکایت کرد، با دو طرف شکایت یکسان رفتار نکند؟
لازم است به اطلاع حضرتعالی برسانم که طبق سندی که به مقامات قضایی داده شده و مربوط به دستور کار مراسم چهاردهم اسفند است، صریحاً گفته شده است که اگر درگیری پیش آید، مأموران انتظامی موظفند افرادی را که دستگیر می‌کنند به گارد ریاست جمهوری تحویل بدهند. ما در دیدار روز دوشنبه یازدهم اسفند در منزل آقای موسوی اردبیلی آن‌قدر با محبت و گرمی با ایشان برخورد کردیم و در حل مشکل وزیران دارایی و بازرگانی جلو رفتیم که امید داشتیم بر تفاهم‌ها افزوده شده است و هرگز باور نمی‌کردیم که آقای بنی‌صدر سه روز بعد از این دیدار چنین رفتاری از خود نشان خواهند داد.
امام بزرگوار، به‌حکم وظیفه‌ی عمومی النصیحة لائمة المسلمین عرض می‌کنم:
1- در ماه‌های اخیر، صدای پای آمریکای توطئه‌گر و هم‌دستان و هم‌داستانان او گسترده‌تر از پیش شنیده می‌شود.
2- دنباله‌ی زنجیروار توطئه‌های غرب و شرق که متأسفانه خود را پشت سر رئیس جمهور پنهان کرده‌اند بیش از پیش نمایان است.
3- پناه دادن رئیس جمهور به مخالفان حاکمیت اسلام، عرصه‌ی کار را بر همه‌ی کسانی که شب‌وروز در این راه تلاش کرده و می‌کنند روزبه‌روز تنگ‌تر می‌کند.
4- در تلاش‌های اخیر رئیس جمهور و هم‌فکران او این نکته به‌خوبی مشهود است که برای حذف مسئله‌ی رهبری فقیه در آینده، سخت می‌کوشند. این‌ها در مورد شخص جنابعالی، این رهبری را طوعاً یا کرهاً پذیرفته‌اند، ولی برای نفی تداوم آن سخت در تلاش‌اند. در سخنان اخیر آقای مهندس بازرگان در امجدیه در برابر شعار درود بر منتظری امید امت و امام، این مطلب به‌خوبی مشهود است.
5- ما از همان آغاز در پی آن بودیم که میدان عمل سازنده چنان فراخ و گسترده باشد که امثال آقای بازرگان و آقای بنی‌صدر و آقای یزدی در سطوح بالا فعالیت داشته باشند.
در آبان سال گذشته، پس از استعفای دولت موقت پیام دادید که قم بیاییم تا مسئله‌ی فوری اداره‌ی کشور در خدمت‌تان بررسی شود صحبت از ترکیب جدید شورای انقلاب بود، نظر حضرتعالی این بود که آقای مهندس بازرگان دیگر در شورای انقلاب نباشد. بر اساس همین اعتقاد به شرکت خلاق هرچه بیشتر نیروها و نفی هرنوع تنگ‌نظری و انحصارطلبی پیشنهاد کردیم که ایشان همچنان در شورای انقلاب بمانند و سرانجام حضرتعالی هم موافقت کردید و در همین مرحله بود که مسئولیت دو وزارتخانه‌ی مهم، وزارت دارایی و وزارت امور خارجه به آقای بنی‌صدر داده شد. این‌ها و نظایر این‌ها دلیل روشنی است بر این که شرکت فعال این آقایان در اداره‌ی امور کشور مطلوب ما بوده است و با آن‌ها هیچ مسئله‌ی شخصی نداریم.
6- بنابراین اختلاف این آقایان با ما بیش از هرچیز، به مسائلی مربوط می‌شود که برای حضرتعالی و ما و همه‌ی نیروهای اصیل اسلامی یکسان مطرح است. این اختلاف، به‌خصوص در مورد رعایت یا عدم رعایت کامل معیارهای اسلامی در گزینش افراد برای کارها و در برخورد قاطع با جریان‌های انحرافی است. خود شما به‌یاد دارید که این‌ها در مورد آقای امیر انتظام و آقای فرید و تأکید جنابعالی بر کنار گذاردن آن‌ها چگونه عمل کردند.
7- برای حضرتعالی در مقام رهبری روشن است که اگر این دو بینش در اداره‌ی امور جمهوری اسلامی ادامه یابد، نه کارهای جاری مردم سروسامان پیدا می‌کند، نه مشکلات موجود دینی و فرهنگی، اخلاقی اجتماعی و اقتصادی این مردم رنج‌دیده و محروم و ایثارگر با سرعت و قاطعیت کافی حل می‌شود و نه می‌توان برای آینده طرح‌های اصیل اسلامی ریخت و به مرحله‌ی عمل آورد.
8- برای این‌که نقطه‌نظرهای تفصیلی بینش اول در همه‌ی زمینه‌های معنوی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، دفاعی و سیاسی با صراحت کامل روشن شود، ما این نقطه‌نظرها را تنظیم و منتشر کردیم تا برای امت و امام، اصول برنامه‌ی پیشنهادی صاحبان بینش اول برای اداره‌ی امور جمهوری اسلامی بر پایه‌ی قانون اساسی روشن باشد.
9- نظر ما این است که رشد کمی و کیفی دارندگان بینش اول به‌لطف الهی به آن درجه رسیده است که نهادهای لشکری و کشوری به‌وسیله‌ی صاحبان این نوع بینش اداره شوند و اداره‌ی جمهوری اسلامی بر پایه‌ی یک بینش استوار گردد.
10- با همه‌ی این احوال، چندی است که این اندیشه در این فرزندتان و برخی برادران دیگر قوت گرفت که اگر اداره‌ی جمهوری اسلامی به‌وسیله‌ی صاحبان بینش دوم را در این مقطع اصلح می‌دانید، ما به همان کارهای طلبگی خویش بپردازیم و بیش از این شاهد تلف شدن نیروها در جریان این دوگانگی فرساینده نباشیم.
این بود خلاصه‌ای از آنچه لازم دانستم با آن پدر بزرگوار و رهبر عزیز در میان بگذارم تا مثل همیشه با تصمیم پیامبرگونه‌تان راه را برای ما و همه‌ی مردم مشخص کنید و دعایم این است که خدایا امام عزیزمان را در این تصمیم‌گیری‌های دشوار، یار و رهنما باش.

این روزها مکرّر با خود می‌اندیشم که ای‌کاش زیر بار این مسئولیت سنگین که با تأکید بر عهده‌ام نهادید نبودم، تا می‌توانستم به‌کمک آن‌ها لااقل فریادی برآورم، زیرا فریاد از یک طلبه زیبنده است اما از یک مسئول، انتظار اقدام می‌رود، نه فریاد و اگر اقدام کنم با این شائبه‌ی ‌جگرسوز روبه‌رو می‌شوم که دفاع از مظلومان نیست، جنگ قدرت است میان سران، از روی هواها
با بهترین درود در پایان
فرزندتان                                  
محمد حسینی بهشتی



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code