پرونده

در رهگذر تاریخ

نویسنده: مهدی تاجیک قنبری
دکتر عبدالوهاب فراتی، متولد ۱۳۴۷ در شهر شوش، علاوه بر تحصیلات حوزوی (خارج فقه و اصول) دکترای علوم سیاسی از دانشگاه باقرالعلوم (ع) دارد...
دکتر عبدالوهاب فراتی، متولد ۱۳۴۷ در شهر شوش، علاوه بر تحصیلات حوزوی (خارج فقه و اصول) دکترای علوم سیاسی از دانشگاه باقرالعلوم (ع) دارد. تدریس، پژوهش، مدیریت گروه موسسه‌ی انقلاب اسلامی و عضویت در هیئت علمی دانشگاه، از فعالیت‌های دکتر فراتی است. از جمله تالیفات فراوان دکتر عبدالوهاب فراتی می‌توان به «روحانیت و تجدد با تاکید بر جریان‌های فکری-سیاسی حوزه‌ی علمیه‌ی قم»، «انقلاب اسلامی و بازتاب آن»، «اندیشه‌ی سیاسی امام خمینی (ره)»، «اندیشه‌ی سیاسی سیدجعفر کشفی»، «از مرجعیت تا تبعید حضرت امام: تاریخ شفاهی»، «رهیافت نظری بر انقلاب اسلامی» و «گونه‌های مشروعیت قدرت سیاسی در ایران» اشاره کرد.
  • شرایط تاریخی ابتدای تشکیل حوزه‌ی علمیه‌ی قم چگونه بود و جریان‌های موجود در آن نسبت به مسائل سیاسی و حکومتی چه صورت‌بندی‌هایی داشتند؟
 در ابتدا باید به این نکته اشاره کنم که حوزه‌ی علمیه‌ی قم در شرایطی در سال 1300 به بعد تاسیس شد که روحانیت تجربه‌ی مشروطیت را پشت سر گذاشته و سرخورده از نهضت مشروطه وارد دوره‌ی جدیدی شده بود. از زمانی که مرحوم شیخ عبدالکریم حائری شیرازی از اراک به قم تشریف آوردند، حوزه در شرایط خاصی در این شهر تاسیس شد. البته مراد از تاسیس حوزه‌ی علمیه‌ی قم در این دوره به معنای این نبود که حوزه در این دوره تاسیس شده باشد. حوزه‌ی قم سابقه‌ی تاریخی بسیاری داشت اما در این دوره عملا از کار افتاده بود. مدرسه‌ی فیضیه که قبلا توسط مرحوم ملا محمد فیض در این شهر تاسیس شده بود، عملا فعالیت خاصی نداشت. بسیاری از حجره‌های این مدرسه محل نگهداری کالاها و اجناس کسبه و مغازه‌داران اطراف قم بود. برخی از حجرات طبقات فوقانی نیز محل استراحت افراد سرگردان یا بی‌خانمان اطراف حرم بود و معروف بود که در آن دوره به این مدرسه «حوض قهوه» می‌گفتند. راه ورودی حرم هم از درون مدرسه‌ی فیضیه باز می‌شد و در واقع حوزه دیگر مرکز علمی جهان تشیع به شمار نمی‌رفت. حوزه‌های پراکنده‌ای در برخی از نقاط قم وجود داشت.
وقتی که آیت‌الله حائری به قم تشریف آوردند، اولین کاری که کردند این بود که راه ورودی و خروجی به حرم را از مدرسه‌ی فیضیه بستند و جلوی رفت و آمدها را گرفتند. حجره‌ها را از کالاها و اجناس مغازه‌داران اطراف حرم خالی و شروع به تعمیر حجره‌ها و پذیرش طلاب و نظارت بر درس و بحث طلبه‌ها کردند. این کار ایشان آن‌چنان مهم و تاثیرگذار بود که او را موسس حوزه‌ی علمیه‌ی قم می‌دانند. او موسس حوزه نبود بلکه احیاکننده‌ی حوزه‌ی ازکارافتاده‌ای بود که سابقه‌ی زیادی در این شهر داشت...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code